Orandan önce kapsam testi yapılır
Kısmi tevkifat uygulamasında yalnızca hizmet adını ve oranı eşleştirmek yeterli değildir. Önce işlemin Tebliğde sayılan teslim veya hizmetlerden olup olmadığı, ardından alıcının belirlenmiş alıcı ya da KDV mükellefi sıfatı ve varsa alt sınır şartı birlikte değerlendirilir.
Aynı ticari sözleşme birden fazla edim içeriyorsa işlemin asıl niteliği, yardımcı unsurlar ve bedelin ayrıştırılıp ayrıştırılamadığı ayrıca incelenmelidir.
Belge üzerinde bulunması gereken mantık
Faturada KDV hariç işlem bedeli, hesaplanan KDV, tevkifat oranı, alıcı tarafından tevkif edilecek KDV ve satıcıya ödenecek tutar birbiriyle matematiksel olarak uyumlu olmalıdır. İşlem türü kodu, açıklama ve oran aynı hukuki sınıflandırmayı göstermelidir.
İade, fiyat farkı veya kur farkı oluştuğunda ilk işlemin tevkifat yapısı dikkate alınmadan düzeltme belgesi düzenlenmesi beyan uyumsuzluğuna yol açabilir.
Satıcı ve alıcı beyanlarının çapraz kontrolü
Satıcı yönünden 1 No.lu KDV Beyannamesindeki tevkifatlı işlem bildirimi; alıcı yönünden sorumlu sıfatıyla verilen 2 No.lu KDV Beyannamesiyle dönem, matrah, oran ve vergi bakımından eşleşmelidir.
Kontrol tablosunda fatura numarası, tarih, alıcı-satıcı vergi kimlik numarası, işlem kodu, matrah, toplam KDV, tevkif edilen KDV ve beyan dönemi alanlarının birlikte izlenmesi hatayı erken yakalar.
İade talebine uzanan zincir
Tevkifat nedeniyle satıcı üzerinde kalan ve indirim yoluyla giderilemeyen KDV, şartları oluştuğunda iade konusu olabilir. Ancak iade hesabına geçmeden önce satıcının beyanı ile alıcının tevkif edilen vergiyi beyan etmesi arasındaki zincir doğrulanmalıdır.
İşlem kodu veya oran seçimi konusunda tereddüt varsa yalnızca yazılım listesindeki tanıma güvenilmemeli; güncel Genel Uygulama Tebliği ve GİB beyan dokümantasyonu üzerinden kontrol yapılmalıdır.