Kısaca
Yıllık izin hakkının doğumunu, hizmet süresine göre izin günlerini, kullanım ve kayıt düzenini, işten ayrılmada kullanılmayan izin sonucunu açıklar.
Hak ne zaman doğar?
4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki bir çalışan, deneme süresi dâhil aynı işverene bağlı en az bir yıllık hizmetini tamamladığında yıllık ücretli izne hak kazanır. Yıllık izin hakkından vazgeçilemez; iznin amacı çalışanın dinlenmesidir.
Hizmet süresi hesabında aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerindeki süreler birlikte değerlendirilir. Mevsimlik veya kampanya işi gibi kanundaki kapsam dışı durumlar ve kesintilerin hizmetten sayılıp sayılmayacağı somut çalışma düzenine göre ayrıca incelenmelidir.
| Hizmet süresi | Kanuni asgari izin | Kontrol |
|---|---|---|
| 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dâhil) | 14 gün | İşe giriş ve izin hak ediş tarihi |
| 5 yıldan fazla, 15 yıldan az | 20 gün | Tamamlanan hizmet yılı |
| 15 yıl ve üzeri | 26 gün | Kıdem sürekliliği |
| 18 yaş ve altı veya 50 yaş ve üzeri | En az 20 gün | Yaşın izin dönemindeki etkisi |
İzin süresi nasıl planlanır?
Yıllık izin kural olarak bölünmeden kullandırılır. Tarafların anlaşmasıyla bölünebilir; ancak bölümlerden biri on günden az olamaz. İşverenin yıl içinde verdiği diğer ücretli veya ücretsiz izinler ile dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez.
İzin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri yıllık izin gününden sayılmaz. İşyerinin çalışma takvimi, vardiya düzeni ve izin başlangıç-bitiş tarihleri kayıtta açıkça gösterilmelidir.
- Çalışanın hak ediş tarihini ve kıdem basamağını doğrulayın.
- İzin talebi ile işveren onayını yazılı kayda bağlayın.
- Kullanılan günleri hafta tatili ve resmî tatilden ayırın.
- Bölünmüş kullanımda en az bir parçanın kanuni alt sınırını kontrol edin.
- Dönüş tarihini puantaj ve bordroyla eşleştirin.
Ücret, bordro ve izin kaydı
Yıllık izin ücretli bir dinlenme hakkıdır. İzin dönemindeki ücretin ödeme zamanı ve bordro gösterimi kanun ve işyerinin ücret dönemine göre yürütülür. İzin süresinde çalışıldığı varsayımıyla fazla çalışma veya eksik gün üretmek doğru değildir.
İşveren, çalışanların izin durumunu gösteren yıllık izin kayıt belgesini tutmalıdır. İşçi sayısına göre yıllık izin kurulu kurulması gereken işyerlerinde kurulun planlama ve kayıt görevleri ayrıca uygulanır. Kayıt, kalan gün hesabının yanı sıra iznin gerçekten kullandırıldığını göstermelidir.
| Kayıt | Ne göstermeli? | Neyle eşleşmeli? |
|---|---|---|
| Hak ediş | Hizmet yılı ve hak edilen gün | İşe giriş ve kıdem kaydı |
| Talep/onay | Kullanım aralığı ve bölüm | İş planı ve çalışanın talebi |
| Puantaj | İzinli olunan günler | İzin formu |
| Bordro | Ücretli izin döneminin ücret kaydı | Puantaj ve banka |
| İzin defteri/kayıt belgesi | Kullanılan ve kalan izin | Bütün geçmiş izinler |
Temsili çalışan senaryosu
İşten ayrılmada kullanılmayan izin
İş sözleşmesi devam ederken yıllık izin hakkının yerine kural olarak para ödenmesi, dinlenme amacını ortadan kaldırır. Sözleşme sona erdiğinde ise kullanılmamış yıllık izin sürelerine ait ücret, sona erme tarihindeki ücret üzerinden çalışana veya hak sahiplerine ödenir.
Bu ödeme kıdem veya ihbar tazminatı değildir. Yıllık izin, kıdem ve ihbar farklı hukuki koşullara dayanır; son bordro ve ayrılış dosyasında ayrı kalemler olarak değerlendirilmelidir.
- İzin kaydı ile puantajın çelişmesi
- Hafta tatili ve resmî tatili izin gününden düşmek
- Hak doğmadan avans izin kullanımını belgesiz bırakmak
- Çalışırken izin kullandırmadan yalnız para ödemek
- İşten ayrılışta kalan günleri kıdem veya ihbarla karıştırmak
Sık sorulan soru
Yıllık izin ücreti çalışırken ayrıca ödenebilir mi?
Yıllık izin dinlenme hakkıdır ve iş sözleşmesi sürerken kural olarak kullandırılması gerekir. Kullanılmayan sürelerin ücrete dönüşmesi iş sözleşmesinin sona ermesiyle gündeme gelir.
Bilgilendirme notu
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İşveren, çalışan ve sigortalılık sonuçları somut olayın özelliklerine ve işlem tarihindeki mevzuata göre değişebilir.