Yeni kurallar kimleri ilgilendiriyor?
Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde yapılan değişiklikler 1 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe giriyor. Düzenleme yalnızca büyük reklam kampanyalarını değil; internet sitesinde indirim duyuran, sosyal medya üzerinden ürün tanıtan, hedefli reklam kullanan veya müşteri değerlendirmeleri yayımlayan işletmeleri de doğrudan ilgilendiriyor.
İşletmelerin kampanya, reklam, sosyal medya iş birliği ve müşteri yorumu süreçlerini yeni kurallara göre gözden geçirmesi; kullandıkları fiyat, açıklama ve belgeler arasında izlenebilir bir kayıt düzeni kurması gerekiyor.
İndirimli satışlarda son on günün en düşük fiyatı
İndirimli satış reklamlarında indirimden önceki fiyat olarak, indirimin başlangıcından önceki son on gün içinde uygulanan en düşük fiyat esas alınacak. Bu nedenle işletmelerin fiyat geçmişini güvenilir biçimde saklaması ve kampanya görselleriyle satış sistemindeki fiyatların birbiriyle uyumlu olmasını sağlaması önem taşıyor.
Çabuk bozulabilen mallar ve hizmetler bakımından ise indirimli fiyattan hemen önce uygulanan fiyat esas alınacak. Tüketiciye indirim veya başka bir fayda sağlanmasını bir koşula bağlayan kampanyalar da indirimli satış reklamlarına ilişkin kurallar kapsamında değerlendirilecek.
Sosyal medya paylaşımlarında reklam açıklaması
Sosyal medya etkileyicisine ücret, ücretsiz ürün, indirim, hizmet, etkinlik katılımı veya başka bir menfaat sağlanması hâlinde paylaşımın reklam niteliği açıkça belirtilmeli. Reklam veya tanıtım ifadelerinin tüketicinin kolaylıkla fark edebileceği şekilde kullanılması gerekiyor.
İşletmelerin influencer sözleşmelerinde reklam açıklaması yükümlülüğünü açıkça düzenlemesi, yayımlanacak içerik için ön kontrol mekanizması kurması ve yapılan paylaşımları kayıt altına alması yararlı olacaktır.
Yapay zekâ ile oluşturulan reklamlar
Yapay zekâ kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilen reklamlarda bu durum açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir biçimde belirtilmeli.
Gerçek bir kişinin yapay zekâ ile oluşturulmuş dijital kopyasının, bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği veya tavsiye ettiği izlenimi veren reklamlarda kullanılması ise yasak kapsamına alınıyor. Reklam hazırlama sürecinde yalnızca görsel kalite değil, kullanılan karakterin gerçek kişiyle ilişkisi ve tüketicide oluşturduğu izlenim de kontrol edilmeli.
Hedefli reklamcılık ve çocuklara yönelik profilleme
Tüketicinin çevrimiçi davranışları, geçmiş tercihleri, konumu veya benzeri verileri analiz edilerek gösterilen hedefli reklamlarda; reklamın hangi ölçütlere göre gösterildiği ve bu ölçütlerin nasıl değiştirilebileceği hakkında doğrudan ve kolay ulaşılabilir bilgi sunulmalı.
Çocukların kişisel verilerine dayalı profilleme yöntemi kullanılarak hedefli reklam yapılması yasaklanıyor. İşletmelerin reklam platformlarındaki yaş, hedef kitle ve yeniden pazarlama ayarlarını bu açıdan gözden geçirmesi gerekiyor.
Çevresel beyanlar belgeye dayanmalı
Çevre dostu gibi genel çevresel ifadelerin açıklamasız biçimde kullanılması mümkün olmayacak. Çevresel iddianın ürünün veya hizmetin hangi özelliğine ya da yaşam döngüsünün hangi aşamasına ilişkin olduğu açıkça belirtilmeli.
Reklamda kullanılan çevresel sertifika, onay ve iddialar; yetkili kurumlar, üniversitelerin ilgili birimleri veya akredite ya da bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınan belgelerle ispatlanmalı.
Tüketici yorumları ve şikâyet platformları
Satın alma sürecinin doğrulanamadığı mecralardan alınan tüketici değerlendirmeleri yayımlanamayacak. Ürün, hizmet, teslimat ve satıcı değerlendirmeleri ayrı başlıklarda gösteriliyorsa değerlendirmelerin tümüne aynı alanda açık ve kolay ulaşılabilir biçimde yer verilmesi gerekiyor.
Şikâyet platformlarında değerlendirme yayımlanmadan önce satıcı veya sağlayıcıya cevap vermesi için tanınan süre yetmiş iki saatten kırk sekiz saate indiriliyor. Bu nedenle işletmelerin müşteri şikâyetlerini izleyen sorumlu ve cevap sürecini yeniden planlaması faydalı olacaktır.
İşletmeler için uygulama kontrol listesi
Yeni dönemde yalnızca reklam metninin değil; fiyat kayıtlarının, sözleşmelerin, platform ayarlarının ve iddiaları destekleyen belgelerin birlikte kontrol edilmesi gerekir.
- Kampanyalarda kullanılan eski fiyatların ve değişiklik tarihlerinin saklanması
- İnternet sitesi, mağaza ve pazaryeri kampanya görsellerinin karşılaştırılması
- Influencer ve sosyal medya iş birliği sözleşmelerinin güncellenmesi
- Yapay zekâ ile hazırlanan reklamların uygun şekilde açıklanması
- Hedefli reklam ve çocuk profilleme ayarlarının gözden geçirilmesi
- Çevresel beyanların dayanak belgelerinin dosyalanması
- Müşteri yorumlarının doğrulama ve yayımlama sisteminin kontrol edilmesi
Değerlendirme notu
Her reklam ve kampanya kendi içeriği, hedef kitlesi ve yayımlandığı mecra dikkate alınarak değerlendirilmelidir. Bu çalışma genel bilgilendirme amacı taşır; somut uygulamada yürürlükteki Yönetmelik, Ticaret Bakanlığı açıklamaları ve gerektiğinde hukuki görüş birlikte dikkate alınmalıdır.