Kısaca ne değişti?
5 Eylül 2026 tarihli ve 33361 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 595 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, 538 Sıra No.lu Tebliğdeki dijital ortam bildirimlerinin kapsamını genişletti. Düzenleme yalnız klasik e-ticaret satışlarına değil; dijital ortamda mal veya hizmet alım satımı, kiralama ve ilan ya da reklam yayımlanmasına aracılık edilen işlemlere de uzanıyor.
Tebliğ yeni bir vergi ihdas etmiyor. Amaç, kapsama giren platform ve hizmet sağlayıcılarından işlem bilgilerinin elektronik olarak alınmasıdır. İnternette ilan veren veya dijital kanaldan işlem yapan her kişi doğrudan BTRANS bildirimi yapacakmış gibi bir sonuç çıkarılmamalıdır.
Kimler bildirim kapsamına girebilir?
Bildirim yükümlüsü, yapılan faaliyete ve Tebliğdeki tanımlara göre belirlenir. E-ticaret hizmet sağlayıcıları ve aracı hizmet sağlayıcılarının yanı sıra erişim, içerik ve yer sağlayıcıları ile sosyal ağ sağlayıcıları, yürüttükleri faaliyet Tebliğ kapsamına giriyorsa bildirim tarafı olabilir.
İşletmenin bir platformda satıcı, kiraya veren veya ilan sahibi olması ile platformun bildirim yükümlüsü olması aynı konu değildir. Somut modelde kimin hangi veriyi bildireceği; tarafların rolü, tahsilat akışı ve dijital hizmetin niteliği birlikte incelenerek belirlenmelidir.
| Dijital faaliyet | Kontrol edilmesi gereken taraf | İşletme açısından temel hazırlık |
|---|---|---|
| Mal veya hizmet alım satımına aracılık | Hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcı | Sipariş, fatura, komisyon, iade ve tahsilat kayıtlarını eşleştirmek |
| Kiralama işlemine aracılık | Platformun rolü ve kiralama modelindeki taraflar | İlan, sözleşme, tahsilat ve belge bilgilerinin tutarlılığını kontrol etmek |
| İlan veya reklam yayımlama | İçerik, yer, erişim veya sosyal ağ sağlayıcısının faaliyeti | İlan sahibi, işlem ve ödeme bilgilerinin hangi sistemde tutulduğunu belirlemek |
İşletmeler hangi kayıtları karşılaştırmalı?
Dijital platformlardan idareye giden veriler, işletmenin kendi belge ve beyan yükümlülüklerinin yerine geçmez. Fatura veya diğer belge düzeni, banka ve ödeme kuruluşu hareketleri, platform komisyonları, iadeler ve beyannameler aynı ekonomik işlemi tutarlı biçimde göstermelidir.
- Platform raporlarındaki brüt satış veya kira tutarını, düzenlenen belgelerle dönem bazında karşılaştırın.
- Komisyon, hizmet bedeli, iade ve iptal kayıtlarını net banka tahsilatından ayrı izleyin.
- İlan veya hesap sahibine ait kimlik ve vergi bilgilerinin güncel olduğunu kontrol edin.
- Platform bildirimi yapıldığı varsayımıyla kendi fatura, defter veya beyan yükümlülüklerini ihmal etmeyin.
- Veri farkı varsa yalnız net tahsilata bakmak yerine siparişten beyana kadar işlem zincirini inceleyin.
Temsili uygulama örneği
Bu örnek yalnız konunun anlaşılması amacıyla oluşturulmuştur. Bir işletmenin dijital platform üzerinden 100 adet ürün sattığı, bunların bir kısmının iade edildiği ve platformun komisyonunu düşerek net ödeme yaptığı varsayılsın.
İşletme yalnız banka hesabına geçen net tutarı satış hasılatı olarak izlerse platformun bildirdiği işlem tutarıyla kendi kayıtları arasında fark oluşabilir. Brüt satış, iade, komisyon, düzenlenen belge ve net tahsilat ayrı kalemler olarak eşleştirilmelidir. Bildirim sorumluluğunun hangi tarafta olduğu ve hangi tutarın bildirileceği platform modeline göre ayrıca belirlenir.
Uygulamada dikkat
Tebliğ kapsamındaki veri seti, bildirim dönemi ve teknik gönderim yöntemi bakımından GİB'in güncel BTRANS açıklamaları ile teknik kılavuzları izlenmelidir. Platformun yurt içinde veya dışında bulunması, tarafların sıfatı ve işlemin niteliği sonucu değiştirebilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her işlemin vergisel ve hukuki sonucu somut olayın özelliklerine göre değişebilir.