Kısaca
Müşteri ve tedarikçi faturalarının ödeme, tahsilat, açık bakiye ve karşı taraf ekstresiyle nasıl eşleştirildiğini açıklar.
Cari hesap neyi gösterir?
Muhasebe uygulamasında cari hesap, bir müşteri veya tedarikçiyle dönem içinde oluşan fatura, ödeme, tahsilat, iade ve mahsup hareketlerini tek bakiye üzerinde izlemeye yardımcı olur. Müşteri/alıcı hesabı işletmenin tahsil edeceği tutarı; tedarikçi/satıcı hesabı ödeyeceği tutarı gösterebilir.
Bu günlük kullanım, Türk Ticaret Kanunu'ndaki özel cari hesap sözleşmesiyle her zaman aynı şey değildir. Taraflar arasında hukuki cari hesap sözleşmesi bulunup bulunmadığı sözleşme hükümlerinden ayrıca değerlendirilir.
| Hareket | Müşteri carisine etkisi | Tedarikçi carisine etkisi |
|---|---|---|
| Satış/alış faturası | Müşteri borcu artar | Tedarikçiye borç artar |
| Tahsilat/ödeme | Açık alacak azalır | Açık borç azalır |
| İade | İşlemin yönüne göre bakiye düzelir | İşlemin yönüne göre bakiye düzelir |
| Mahsup | Belgelendirilen karşılıklı tutarlar eşleştirilir | Belgelendirilen karşılıklı tutarlar eşleştirilir |
Fatura, tahsilat ve bakiye zinciri
Fatura ekonomik işlemi ve borç/alacak ilişkisini kayda taşır; banka hareketi ise ödemenin veya tahsilatın gerçekleştiğini gösterir. Bu nedenle fatura düzenlenmiş olması paranın tahsil edildiği, bankaya para gelmesi de tek başına yeni bir satış olduğu anlamına gelmez.
Cari mutabakat neden yapılır?
Mutabakat, işletmenin kaydı ile karşı tarafın kaydının aynı borç veya alacağı gösterip göstermediğini kontrol eder. Fark bulunması otomatik olarak bir tarafın hatalı olduğu anlamına gelmez; kayıt tarihi, eksik belge, yanlış eşleştirme, iade veya yoldaki ödeme araştırılır.
Mutabakat, cari hesabın doğruluğunu destekleyen bir kontrol sürecidir. Belirli bir şekil veya sıklığın hukuken zorunlu olup olmadığı; sözleşme, sektör ve ilgili düzenlemelere göre ayrıca değerlendirilmelidir.
- Açılış bakiyesini önceki dönem kapanışıyla karşılaştırın.
- Dönem faturaları ve iadeleri listeleyin.
- Tahsilat, ödeme ve mahsupları doğru belgeyle eşleştirin.
- Banka hareketleri ile açık faturaları kontrol edin.
- Karşı taraf ekstresini aynı tarih aralığı ve para birimiyle alın.
- Farkı açıklamadan bakiyeyi tek taraflı değiştirmeyin.
Sık sorulan sorular
Cari hesap bakiyesi ne demektir?
Belirli bir tarihte karşı tarafla kaydedilmiş borç ve alacak hareketlerinin net sonucudur; açık faturalarla ve ödeme kayıtlarıyla açıklanabilmelidir.
Fatura ile cari bakiye aynı şey midir?
Hayır. Fatura tek bir işlemdir; cari bakiye faturalar, tahsilatlar, ödemeler, iadeler ve mahsupların toplam sonucudur.
Bilgilendirme notu
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Belge, kayıt ve finansal raporlama sonucu; işletmenin niteliğine, işlem tarihine ve uygulanan mevzuata göre değişebilir.