Kısaca
Belirsiz süreli iş sözleşmesinde bildirim öneli, derhal fesih, ihbar tazminatı ve kıdemden farkın genel çerçevesi.
Bildirim öneli ve ihbar
İhbar, belirsiz süreli iş sözleşmesinin kanundaki bildirim sürelerine uyulmadan sona erdirilmesiyle gündeme gelebilir. Süreler çalışanın kıdemine göre kademelenir; sözleşme, fesih nedeni ve derhal fesih koşulları ayrıca incelenir.
Kanuni bildirim süreleri
4857 sayılı İş Kanununun 17'nci maddesindeki asgari bildirim süreleri hizmet süresine göre kademelenir. Süreler sözleşmeyle artırılabilir; belirsiz süreli sözleşme, peşin ödeme ve haklı nedenle derhal fesih koşulları ayrıca incelenir.
| Hizmet süresi | Bildirim süresi |
|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta |
| 6 ay–1,5 yıl | 4 hafta |
| 1,5–3 yıl | 6 hafta |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta |
İşçi ve işveren yönünden
Bildirim yükümlülüğü yalnız işverene ait değildir. Taraflardan birinin bildirim süresine uymadan sözleşmeyi sona erdirmesi, somut olayın koşullarına göre karşı tarafın ihbar tazminatı talebini gündeme getirebilir. Haklı nedenle derhal fesih iddiası varsa olay ve belgeler ayrıca değerlendirilir.
Hesap yaklaşımı
İhbar tazminatı, uygulanması gereken bildirim süresine ilişkin giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır. Düzenli yan hakların niteliği, hizmet süresi sınırı ve ücret ödeme ritmi doğru belirlenmelidir. Kıdem tazminatındaki dönemsel tavan ihbar hesabına uygulanmaz; vergi ve kesintiler ödeme tarihindeki kurallara göre ayrıca hesaplanır.
Kıdemden farkı
Kıdem tazminatı hizmet süresi ve sona erme nedenine; ihbar tazminatı ise bildirim öneline uyulup uyulmadığına dayanır. Birinin doğması diğerinin otomatik olarak doğduğu anlamına gelmez.
| Başlık | Kıdem | İhbar |
|---|---|---|
| Temel soru | Hak kazandıran ayrılış ve kıdeme esas süre var mı? | Bildirim öneline uyuldu mu? |
| Ücret yaklaşımı | Kıdeme esas giydirilmiş ücret ve tavan | Bildirim süresine ilişkin ücret |
| Her ayrılışta mı? | Hayır | Hayır |
Belge ve vergi kontrolü
Fesih bildirimi, sözleşme türü, hizmet süresi ve ücret unsurları hesapla uyumlu olmalıdır. İhbar tazminatının ücret ve vergi bağlantısı ödeme dönemindeki mevzuata göre ayrıca kontrol edilir.
Bilgilendirme notu
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İşveren, çalışan ve sigortalılık sonuçları somut olayın özelliklerine ve işlem tarihindeki mevzuata göre değişebilir.