Kısaca
Kuruluş, faaliyetin gerçek başlangıç tarihi ile uyumlu vergi kaydının oluşturulması ve faaliyete göre diğer kayıtların tamamlanmasıdır.
Temel değerlendirme başlıkları
İşlem planlanırken aşağıdaki başlıklar birlikte ele alınmalıdır.
- Faaliyet konusu ve kodu
- İşyeri adresi
- İşe başlama bildirimi
- Yoklama ve elektronik tebligat
- Belge ve defter düzeni
Süreç nasıl ele alınır?
Başlangıçtan önce adres ve faaliyet koşulları hazırlanır. Bildirimden sonra yoklama, e-belge, banka, ruhsat ve varsa çalışan işlemleri kontrol edilir.
Dikkat edilmesi gerekenler
Vergi kaydının açılması, belediye veya meslek mevzuatındaki izinlerin kendiliğinden tamamlandığı anlamına gelmez.
Sık sorulan soru
Kuruluş tarihi ne olmalıdır?
Tarih, faaliyetin fiilen başladığı durumla uyumlu olmalıdır. Sözleşme, işyeri ve ilk satış gibi hazırlıklar birlikte değerlendirilir.
Kuruluş dosyasını kurum bazında hazırlayın
Vergi kaydı ana adımdır; faaliyete göre oda, belediye, meslek kuruluşu, banka ve sosyal güvenlik işlemleri ayrı sorumluluklar doğurabilir.
| Alan | Başlangıç sorusu | Tamamlanma kanıtı |
|---|---|---|
| Vergi | Faaliyet ve başlangıç tarihi doğru mu? | Mükellefiyet ve yoklama kaydı |
| Adres | Kullanım ve izin koşulları uygun mu? | Kira/mülkiyet belgesi ve gerekiyorsa ruhsat |
| Belge | E-belge kapsamı nedir? | Başvuru ve düzenleme sistemi |
| SGK | 4/b veya çalışan durumu var mı? | SGK kayıt kontrolü |
Gerçek kişi işletmesinin kuruluş dosyası
Bu rehber gerçek kişi adına yürütülen işletmeye ilişkindir. Limited veya anonim şirket kuruluşundaki şirket sözleşmesi, kurucular, pay dağılımı ve esas sermaye tablosu bu işletmenin kuruluş belgeleri değildir. Faaliyetin ticari işletme, esnaf veya mesleki faaliyet niteliği; vergi, sicil, oda ve ruhsat yükümlülükleri bakımından ayrı belirlenir.
| İşlem | Sorumlu / muhatap | Kontrol | Tamamlanma kanıtı |
|---|---|---|---|
| Faaliyet ve adres | İşletme sahibi | Faaliyetin niteliği, başlangıç tarihi ve adres kullanım hakkı | Kira/mülkiyet ve gerekiyorsa izin belgeleri |
| İşe başlama | İşletme sahibi / vergi dairesi | VUK m.153 ve 168 kapsamındaki bildirim, mükellefiyet ve yoklama | Vergi kaydı ve yoklama sonucu |
| Sicil ve oda ayrımı | Niteliğine göre ticaret veya esnaf sicili ve ilgili oda | Tacir için ticari işletme tescili; esnaf için kendi sicil/oda rejimi; mesleki faaliyette ilgili özel kurallar | Uygun sicil/oda kaydı; vergi kaydıyla aynı işlem sayılmaz |
| Defter ve belge | İşletme sahibi ve mali süreç sorumluları | Defter tutma ve e-belge kapsamı | Faaliyete uygun kullanılabilir kayıt ve belge sistemi |
| Diğer işlemler | İlgili kurum ve işletme sahibi | Faaliyete göre belediye/meslek izni, SGK ve banka | İlgili izin ve kayıtlar |
Bilgilendirme notu
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her işlemin vergisel ve hukuki sonucu somut olayın özelliklerine göre değişebilir.