Kısaca
Veraset ve intikal vergisi; Türkiye Cumhuriyeti uyruğundaki kişilere ait malların ve Türkiye'de bulunan malların miras yoluyla veya başka bir karşılıksız yolla el değiştirmesinde gündeme gelir. Verginin mükellefi, mal kendisine geçen gerçek veya tüzel kişidir.
Miras yoluyla intikal ile bağış gibi diğer karşılıksız intikallerin beyan süreleri, istisnaları ve tarife oranları aynı değildir. İşleme başlamadan önce ölüm veya edinim tarihi, tarafların ve malların bulunduğu yer, miras payları, mal türleri, borçlar ve belgeler birlikte belirlenmelidir.
Kimleri ve hangi intikalleri ilgilendirir?
Vergi; miras, vasiyet, miras sözleşmesi, bağış ve karşılıksız kazandırma gibi yollarla mal edinen kişileri ilgilendirir. Kanundaki mal kavramı; mülkiyete konu taşınır ve taşınmazların yanında hakları ve alacakları da kapsar.
Türkiye'de bulunan malların karşılıksız intikali, tarafların uyruğundan bağımsız olarak kapsama girebilir. Türk vatandaşlarının yurt dışında aynı yollarla mal edinmesi de kural olarak verginin konusundadır. Türk vatandaşına ait yurt dışındaki bir malın Türkiye'de ikametgâhı olmayan yabancı kişiye intikalinde ise kanundaki özel kapsam hükmü ayrıca dikkate alınır.
| Durum | İlk vergisel kontrol |
|---|---|
| Ölüm nedeniyle mal geçişi | Veraset yoluyla intikal hükümleri |
| Hayatta yapılan bağış | Diğer ivazsız intikal hükümleri |
| Vasiyet veya miras sözleşmesi | Ölüme bağlı tasarruf ve miras payı belgeleri |
| Türkiye'deki malın yabancı kişiler arasında geçişi | Malın Türkiye'de bulunması nedeniyle kapsam kontrolü |
| Yurt dışındaki mal | Vatandaşlık, ikametgâh ve yabancı ülkede ödenen vergi kontrolü |
Miras ile diğer karşılıksız intikaller arasındaki fark
Veraset yoluyla intikal ölüm veya gaiplik gibi ölüme bağlı bir olay sonucunda gerçekleşir. Diğer ivazsız intikal ise bağış gibi karşılığında ekonomik bir bedel alınmadan yapılan kazandırmadır. Verginin konusu her iki yolu kapsasa da beyan zamanı, istisna ve tarife sütunu farklıdır.
Miras yoluyla intikal eden malın mirasçıya düşen değeri 2026 istisnasının altında kalsa bile beyanname verilmesi gerekir. Miras dışındaki karşılıksız intikallerde ise toplam değer ilgili yılın istisna haddinin altında kalıyorsa beyanname verilmez.
Beyanname verme süreleri
Miras beyanında süre yalnız ölüm tarihine göre değil, ölümün gerçekleştiği ülke ile mükellefin bulunduğu yere göre belirlenir. Aşağıdaki süreler ölüm tarihini takip eden dönemden başlar. Gaiplikte ve diğer karşılıksız intikallerde ayrı süreler uygulanır.
| Olay | Mükellefin bulunduğu yer | Beyan süresi |
|---|---|---|
| Ölüm Türkiye'de | Türkiye | Ölüm tarihini takip eden 4 ay |
| Ölüm Türkiye'de | Yabancı ülke | Ölüm tarihini takip eden 6 ay |
| Ölüm yabancı ülkede | Türkiye | Ölüm tarihini takip eden 6 ay |
| Ölüm yabancı ülkede | Ölümün gerçekleştiği aynı yabancı ülke | Ölüm tarihini takip eden 4 ay |
| Ölüm yabancı ülkede | Başka bir yabancı ülke | Ölüm tarihini takip eden 8 ay |
| Gaiplik | — | Kararın ölüm siciline işlendiği tarihi takip eden 1 ay |
| Bağış ve diğer ivazsız intikal | — | Malın hukuken edinildiği tarihi izleyen 1 ay |
Beyanname nereye ve nasıl verilir?
Miras yoluyla intikal beyannamesi, kural olarak ölen kişinin ikametgâhının bulunduğu yerdeki vergi dairesine verilir. Diğer karşılıksız intikallerde tasarrufu yapan kişinin ikametgâhı; tasarruf tüzel kişi veya başka bir teşekkül tarafından yapılmışsa merkezinin bulunduğu yer esas alınır.
Miras bırakanın veya kazandırmayı yapanın ikametgâhı yabancı ülkedeyse Türkiye'deki son ikametgâhı dikkate alınır. Türkiye'de hiç ikamet etmemiş veya son ikametgâhı belirlenememiş kişilerde malın bulunduğu ya da mükellefin ikametgâhının bağlı olduğu vergi dairesi üzerinden işlem yapılabilir; bu durumda terekenin tamamının aynı beyanda gösterilmesi gerekir.
Beyanname Dijital Vergi Dairesindeki veraset işlemleri üzerinden elektronik ortamda ya da vergi dairesine elden veya posta yoluyla verilebilir. Yurt dışındaki vatandaşlar için konsolosluğa verme imkânı da bulunur. Her mirasçı ayrı beyanname verebileceği gibi müşterek beyanname de verilebilir; müşterek beyannamenin bütün mükelleflerce imzalanması gerekir.
Beyannameye eklenecek belgeler
Belge listesi terekenin içeriğine göre değişir. Beyan öncesinde mirasçıları, mal ve hakları, borçları ve değerleme dayanaklarını aynı dosyada toplamak eksik bildirim riskini azaltır.
- Mirasçılık belgesi (veraset ilamı); sulh hukuk mahkemesinden veya noterden alınabilir.
- Vefat edenin son ikametgâhını gösteren belge ile varsa vasiyetname veya miras sözleşmesi.
- Borç ve indirilecek masraflara ait geçerli belgeler.
- Ticari bilanço, gelir tablosu veya işletme hesabı özeti; gerekirse son ortaklık durumunu gösteren ticaret sicili gazetesi.
- Taşınmazlar için emlak vergisi değerini gösteren belediye belgesi ve ilgili tapu bilgileri.
- Araç ve tescile tabi diğer mallar için tescil belgesi.
- Banka, finans kuruluşu veya alacağın bulunduğu kurumdan alınan bakiye ve hak belgeleri.
- Kooperatif payı, hisse senedi, ruhsata tabi mal veya özel durum varsa bunlara ilişkin belgeler.
Tereke envanteri ve değerleme sırası
Beyanname hazırlanırken önce ölüm veya edinim tarihi itibarıyla terekeye giren varlık, hak, alacak ve borçlar envanter hâline getirilir. Ortak mülkiyet, miras payı ve malın kime ait olduğu belirlenmeden yalnız banka bakiyeleri veya tapu kayıtları üzerinden matrah çıkarılmamalıdır.
İlk tarhiyatta mükellef, malları Veraset ve İntikal Vergisi Kanunundaki ölçülere göre beyan eder; kanunda özel ölçü bulunmayan mallarda Vergi Usul Kanununun servet değerleme hükümleri uygulanır. Vergi dairesi daha sonra kanuni değerleme ölçüleriyle idari değerlemeyi yapabilir. Bu nedenle beyannamedeki ilk değer ile idarenin kesinleştirdiği değer aynı olmayabilir ve ek tahakkuk doğabilir.
Mal türüne göre temel değerleme yaklaşımı
Aşağıdaki tablo beyan dosyasını hazırlamak için genel çerçevedir. Özel tarihli edinimler, sınırlı ayni haklar, ihtilaflı alacaklar veya yabancı varlıklarda ek değerlendirme gerekebilir.
| Mal veya hak | İlk beyan için temel yaklaşım |
|---|---|
| Taşınmaz | 1983 sonrası intikallerde ölüm veya intikal yılındaki emlak vergisi değeri |
| Bilanço esasındaki ticari sermaye | Önceki takvim yılı bilançosundaki öz sermaye; tercih edilirse ölüm günü bilançosu |
| İşletme hesabı veya basit usuldeki ticari varlık | Ölüm tarihindeki ticari varlık |
| Menkul mallar ve gemiler | Ölüm tarihindeki normal alım satım değeri |
| Borsada işlem gören hisse senedi | Ölümden önceki son üç yıl içinde görülen son işlem değeri |
| İşlem görmeyen veya borsada olmayan hisse senedi | Üzerinde yazılı değer |
| Borç senedi | Üzerinde yazılı itibari değer |
| Yabancı para | Borsa rayici; yoksa Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen kur |
| Tescilli hak | Tesis sırasında sicile kaydedilen değer |
İndirilebilecek borç ve giderler
Matrah, beyana giren mal değerlerinden kanunda kabul edilen borç ve masraflar düşüldükten sonra bulunur. İndirim için borç veya giderin beyannamede gösterilmesi ve geçerli belgeyle desteklenmesi gerekir.
- Miras bırakanın belgelere dayanan borçları ile vergi borçları.
- Diğer karşılıksız edinimlerde mala isabet eden borç ve vergi borçları; bağışlayan kişinin üstlendiği borçlar hariç.
- Türk vatandaşına ait yurt dışındaki mallara isabet eden borçlar ile bu mallar nedeniyle yurt dışında ödenen veraset ve intikal vergileri; toplam indirim ilgili yabancı malın değerini aşamaz.
- Cenazenin hazırlanması ve gömülmesiyle ölümün duyurulması için verilen ilan giderleri.
2026 yılı istisnaları ve vergi tarifesi
Aşağıdaki tutarlar yalnız 2026 yılında gerçekleşen intikaller için geçerlidir. Miras payında istisna her bir çocuk ve eş için ayrı uygulanır. Eşin tek başına mirasçı olması hâlinde daha yüksek özel istisna bulunur. Veraset yoluyla edinimde pay istisna altında kalsa bile beyan zorunluluğu devam eder.
| 2026 istisnası | Tutar |
|---|---|
| Çocuklar ve eşten her birine düşen miras payı | 2.907.136 TL |
| Eşin tek başına mirasçı olduğu pay | 5.817.845 TL |
| Diğer ivazsız intikaller | 66.935 TL |
| Yarışma, çekiliş ve şans oyunu ikramiyeleri | 66.935 TL |
2026 yılı artan oranlı tarife
İstisna ve indirilecek borçlardan sonra kalan matraha dilimler hâlinde tarife uygulanır. Miras yoluyla edinim ile diğer karşılıksız edinim için iki ayrı oran sütunu vardır. Anne, baba, eş ve çocuklardan yapılan belirli karşılıksız intikallerde ivazsız intikal tarifesindeki oranların yarısı uygulanır; evlatlıktan evlat edinene yapılan intikaller bu özel kuralın dışındadır.
| 2026 matrah dilimi | Veraset | Diğer ivazsız intikal |
|---|---|---|
| İlk 3.000.000 TL | %1 | %10 |
| Sonra gelen 7.000.000 TL | %3 | %15 |
| Sonra gelen 15.000.000 TL | %5 | %20 |
| Sonra gelen 30.000.000 TL | %7 | %25 |
| 55.000.000 TL'yi aşan bölüm | %10 | %30 |
Tahakkuk ve ödeme
Beyanname ve ekleri vergi dairesince kontrol edilerek vergi tahakkuk ettirilir. Veraset ve intikal vergisi, tahakkuktan itibaren üç yılda ve her yıl mayıs ile kasım aylarında olmak üzere toplam altı eşit taksitte ödenir.
Yarışma ve çekilişler ile şans oyunlarından kesilen vergiler için ödeme zamanı farklıdır; kesilen vergi beyanname verme süresi içinde ödenir. Miras malları üzerinde devir, tescil veya ilişik kesme gerektiren işlemlerde vergi dairesindeki dosya ve ödeme durumu ayrıca kontrol edilmelidir.
Yurt dışı unsurlar
Ölümün yurt dışında gerçekleşmesi veya mirasçının yurt dışında bulunması beyan süresini değiştirir. Yurt dışındaki malların kapsama girip girmediğinde miras bırakanın ve edinenin vatandaşlığı ile ikametgâhı birlikte değerlendirilir.
Yabancı ülkedeki mala isabet eden borçlar ve o mal nedeniyle yurt dışında ödenen veraset ve intikal vergileri, kanuni sınırlar içinde matrahtan indirilebilir. Yabancı resmi belgelerde tercüme, tasdik veya apostil gerekip gerekmediği işlem yapılan kurumdan önceden teyit edilmelidir.
Ticari işletme ve şirket payları
Terekede ticari işletme varsa vergi beyannamesi, ticari bilanço, gelir tablosu veya işletme hesabı özetiyle birlikte hazırlanır. Ölüm tarihi itibarıyla stok, kasa, banka, alacak, borç, sabit kıymet ve devam eden sözleşmeler ayrıca envantere alınır. Vergi beyanı, işletmenin faaliyetinin sürdürülmesi veya sona erdirilmesine ilişkin ticaret, vergi ve SGK işlemlerinin yerine geçmez.
Limited şirket esas sermaye payı veya anonim şirket payı mirasçılara geçtiğinde veraset ve intikal vergisi değerlemesinin yanında şirket sözleşmesi, pay defteri, pay senedi, yönetim ve ticaret sicili işlemleri de incelenir. Borsada işlem gören pay senetleri ile borsada işlem görmeyen veya senede bağlanmamış şirket payları için aynı değerleme varsayımı kullanılmamalıdır.
Adım adım uygulama kontrolü
Süre başlamışken belge ve değerleme çalışmalarını eş zamanlı yürütmek, son gün eksik beyan riskini azaltır.
- Ölüm veya hukuki edinim tarihini ve beyan süresini belirleyin.
- Mirasçılık belgesini ve varsa vasiyetname ya da miras sözleşmesini alın.
- Tereke varlıklarını, hakları, alacakları ve borçları tam listeleyin.
- Her mal türü için değerleme ölçüsünü ve dayanak belgeyi eşleştirin.
- Yetkili vergi dairesini ve elektronik, elden veya posta yoluyla beyan yöntemini belirleyin.
- Ayrı veya müşterek beyan tercihini ve imzaları tamamlayın.
- Tahakkuku kontrol edip mayıs-kasım taksitlerini izleyin.
- Tapu, banka, araç, şirket ve diğer tescil işlemlerini kendi mevzuatındaki belgelerle tamamlayın.
Temsili örnek
Sık yapılan hatalar
Miras payı istisna altında olduğu için beyanname gerekmeyeceğini düşünmek, bütün durumlarda dört aylık süreyi kullanmak, yalnız tapu ve banka kayıtlarını dikkate almak, borçları belgesiz indirmek, şirket paylarını sıradan menkul gibi değerlemek ve müşterek beyannameyi eksik imzalamak sık karşılaşılan hatalardır.
Beyanname verilmesi mirasın reddi, paylaşılması, şirket ortaklık kayıtları veya tapu tescili gibi özel hukuk işlemlerini kendiliğinden tamamlamaz. Bu işlemler kendi süre ve belgeleriyle ayrıca yürütülür.
Sık sorulan sorular
Miras payım 2026 istisnasının altındaysa beyanname vermeli miyim?
Evet. Veraset yoluyla intikal eden mal istisna haddinin altında kalsa bile beyanname verilir. Miras dışındaki karşılıksız intikallerde istisna altındaki tutarlar için farklı kural uygulanır.
Beyan süresi her ölümde dört ay mıdır?
Hayır. Ölümün gerçekleştiği ülke ile mükellefin bulunduğu yere göre dört, altı veya sekiz aylık süre uygulanabilir.
Mirasçılar tek beyanname verebilir mi?
Evet. Her mirasçı ayrı beyan verebileceği gibi müşterek beyanname de verilebilir; müşterek beyannamenin bütün mükelleflerce imzalanması gerekir.
Beyanname elektronik ortamda verilebilir mi?
Evet. Dijital Vergi Dairesindeki veraset işlemleri üzerinden elektronik beyan mümkündür; elden, posta ve uygun durumda konsolosluk yolları da kullanılabilir.
Miras bırakanın borçları matrahtan düşülebilir mi?
Geçerli belgelere dayanan borçlar ve vergi borçları beyannamede gösterilmek ve belgeleri eklenmek şartıyla indirilebilir.
Vergi tek seferde mi ödenir?
Genel olarak tahakkuktan itibaren üç yılda, her yıl mayıs ve kasım aylarında toplam altı eşit taksitte ödenir.
Yurt dışındaki miras Türkiye'de hiç beyan edilmez mi?
Böyle genel bir kural yoktur. Malın yeri, miras bırakanın ve edinenin vatandaşlığı ile ikametgâhı birlikte değerlendirilir.
Şirket payının miras kalması yalnız vergi dairesi işlemi midir?
Hayır. Vergi beyannamesinin yanında şirket sözleşmesi, pay defteri, pay senedi ve gerekiyorsa ticaret sicili işlemleri ayrıca incelenir.
Resmî kaynaklar
Gelir İdaresi Başkanlığının 15 Eylül 2026 tarihli duyurusuyla güncellenen Mirasçıların Vergisel Yükümlülükleri Rehberi; kapsam, beyan, değerleme, borç ve giderler ile ödeme sürecini açıklar. Aynı duyurudaki Veraset ve İntikal Vergisinin Beyanı Broşürü ve GİB infografiği, 2026 istisna ve tarife tutarlarını özetler.
Temel kanuni dayanak 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunudur. 2026 yılı istisna ve tarife dilimleri 57 Seri No.lu Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliğiyle belirlenmiştir. İşlem tarihinde GİB rehberi, Kanun ve güncel yıl Tebliği birlikte kontrol edilmelidir.
Bilgilendirme notu
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her işlemin vergisel ve hukuki sonucu somut olayın özelliklerine göre değişebilir.