Kısaca
Yıl sonunda envanter, mutabakat, değerleme, dönemsellik ve mali tablo hazırlığının neden aylık kayıtlardan daha geniş olduğunu açıklar.
Neden farklı bir kapanış yapılır?
Aylık kayıtlar yıl boyunca işlemleri toplar. Dönem sonunda ise kayıtlardaki varlık, borç, gelir ve giderlerin fiilî durumla ve doğru dönemle uyumu yeniden değerlendirilir. Amaç yalnız vergi hesaplamak değil, dönemin mali durumunu doğru raporlamaktır.
Dönem sonu çalışma alanları
Her işletmede aynı yoğunlukta olmasa da aşağıdaki başlıklar birlikte değerlendirilir.
| Çalışma | Temel amaç | İşletmeden beklenen bilgi |
|---|---|---|
| Envanter ve stok sayımı | Kayıt ile fiilî varlığı karşılaştırmak | Sayım ve kullanılmaz stok bilgisi |
| Cari mutabakat | Alacak ve borçları doğrulamak | Müşteri/tedarikçi teyitleri |
| Banka ve kasa | Mali kayıtla gerçek bakiyeyi eşleştirmek | Ekstre, kasa sayımı ve açıklamalar |
| Sabit kıymet ve amortisman | Varlıkların dönem payını belirlemek | Alım, satış ve kullanım bilgileri |
| Kur ve değerleme | Dövizli ve diğer kalemleri dönem sonu esaslarına taşımak | Para birimi ve sözleşme bilgileri |
| Dönemsellik ve tahakkuk | Gelir ve gideri ait olduğu döneme almak | Hizmet dönemi ve sözleşmeler |
| Personel ve bordro | Ücret, izin ve yükümlülükleri kapatmak | Puantaj ve değişiklikler |
| Vergi hesapları | Kayıt ve beyan çalışmalarını karşılaştırmak | Tahakkuk ve ödeme kayıtları |
| Mizan ve mali tablolar | Kontroller sonrası raporu oluşturmak | Açıklanamayan bakiye yanıtları |
Dönem sonu kontrol listesi
Kontroller yılın son gününe bırakılmamalıdır.
- Fiilî stok ve sabit kıymet sayımlarını tamamlayın.
- Müşteri ve tedarikçi mutabakatlarını alın.
- Banka ekstreleri ile kasa sayımını kayıtlara bağlayın.
- Tahsil edilemeyen alacakları ve dava/icra durumlarını bildirin.
- Yıl içinde alınan veya satılan varlıkları belgeleyin.
- Dövizli hesap ve sözleşmeleri para birimiyle birlikte doğrulayın.
- Gelecek döneme ait peşin ödeme ve tahsilatları ayırın.
- Eksik gider ve gelir belgelerini tamamlayın.
- Personel, izin, prim ve son bordro verilerini kapatın.
- Mizan, bilanço ve gelir tablosundaki olağandışı bakiyeleri açıklayın.
İkinci dalgaya hazırlık
Amortisman, stok, kanunen kabul edilmeyen giderler ve kur farkları ayrı teknik koşullara sahiptir. Bu rehber konuların dönem sonundaki yerini gösterir; ayrıntılı hesap ve kayıt uygulamaları ayrı rehberlerde, güncel mevzuatla doğrulanarak ele alınmalıdır.
Bilgilendirme notu
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Belge, kayıt ve finansal raporlama sonucu; işletmenin niteliğine, işlem tarihine ve uygulanan mevzuata göre değişebilir.