Kısaca
Nakit, banka, POS, ödeme ve transfer hareketlerinin gerçek bakiyeyle muhasebe kaydında nasıl eşleştirildiğini açıklar.
Para hareketi ile gelir veya gider aynı şey değildir
Kasa işletmedeki fiilî nakdi, banka hesapları ise finans kuruluşlarındaki para hareketlerini izler. Muhasebe bakiyesinin kasa sayımı veya banka ekstresiyle uyumlu olması gerekir; ancak hesaba giren her para gelir, çıkan her para gider değildir.
Müşteri tahsilatı daha önce kaydedilmiş alacağı kapatabilir; kredi kullanımı bankayı artırırken gelir oluşturmaz; kasadan bankaya para yatırılması ise toplam varlığı değiştirmeden paranın bulunduğu hesabı değiştirir.
| Hareket | Para hesabı | Ekonomik anlam |
|---|---|---|
| Müşteriden tahsilat | Banka/kasa artar | Müşteri alacağı azalır |
| Tedarikçiye ödeme | Banka/kasa azalır | Tedarikçi borcu azalır |
| Kasadan bankaya yatırma | Kasa azalır, banka artar | Gelir veya gider değildir |
| Kredi kullanımı | Banka artar | Borç oluşur; satış geliri değildir |
| Banka komisyonu | Banka azalır | Belgesine göre gider ve vergi yönü incelenir |
Kasa ve banka kayıt zinciri
Kasa hareketi fiş, tahsilat veya ödeme belgesiyle; banka hareketi dekont ve ekstreyle izlenir. Dekont, paranın hareketini gösterir fakat mal veya hizmet işleminin faturasının yerine her durumda geçmez.
POS satışlarında brüt satış, komisyon, bloke süresi ve bankaya geçen net tutar farklı kayıtlarda görülebilir. Satış belgesi, POS raporu ve banka hareketi birlikte mutabıklaştırılmalıdır.
- Kasa sayımını kayıt bakiyesiyle karşılaştırın.
- Banka ekstrelerini hesap ve para birimi bazında alın.
- Açıklamasız tahsilat ve ödemelerin dayanağını bulun.
- POS komisyonu ile net ödemeyi brüt satıştan ayırın.
- İşletme sahibinin kişisel hesabıyla işletme hesabını karıştırmayın.
- Negatif veya olağandışı yüksek kasa bakiyesini belge ve fiilî durumla araştırın.
Temsili iki para hareketi
Sık sorulan sorular
Bankaya gelen her para gelir midir?
Hayır. Tahsilat, kredi, sermaye, borç iadesi veya hesaplar arası transfer olabilir. İşlemin dayanağı belirlenmeden gelir kaydı yapılmaz.
Kasa ile banka arasındaki transfer gider midir?
Hayır. İşletme içindeki iki para hesabı arasında yer değişikliğidir; tek başına gelir veya gider oluşturmaz.
Bilgilendirme notu
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Belge, kayıt ve finansal raporlama sonucu; işletmenin niteliğine, işlem tarihine ve uygulanan mevzuata göre değişebilir.