Kısaca
Kayıt dışı istihdam, sigortalı sayılması gereken gerçek çalışmanın SGK'ya hiç bildirilmemesi veya gün/kazanç gibi bilgilerinin gerçeğe uygun bildirilmemesi sorununu içerir. Bir trafik cezasının varlığı tek başına sigortasız çalışmanın kesin kanıtı değildir. Kişi, işyeri, tutanağın kapsamı ve fiilî çalışma birlikte incelenir; kayıtların işverene ve doğru işyeri dosyasına bağlanması gerekir.
SGK'nın 19.10.2026 tarihli 2026/22 Genelgesi, 11.11.2015 tarihli 2015/25 Genelgenin 2.3.1.1 — 4/a sigortalıları bölümünü değiştirir. Yüze karşı tebliğ edilmiş trafik ceza tutanaklarında KADİM incelemesi ile denetmen servisine sevk ayrılır. İlgili kayıtlarda fiilî çalışma tespit edilirse her farklı tespit günü için bir gün hizmet yaklaşımı uygulanır; aradaki bütün günler kendiliğinden hizmete dönüşmez.
Bu rehber 29.10.2026 tarihinde hazırlanmıştır. Genelgenin tarihi 19 Ekim'dir; resmî Örnek 15 ve 16'da kullanılan aylar ise Mart–Temmuz 2026'dır. İçerik yayın tarihi, Genelge tarihi ve örnek dönemleri birbirine karıştırılmamalıdır.
5510 kapsamında kayıt dışılık ve tespit süreci
5510 m.4/1-a kapsamındaki hizmet akdiyle çalışan kişinin sigortalılığı, fiilî iş ilişkisi ve kanuni koşullar üzerinden değerlendirilir. İşverenin çalışmayı bildirmemesi sigortalılığın isteğe bağlı hâle geldiği anlamına gelmez. Sigortalı olmakla primin ödenmiş olması da aynı kavram değildir.
Kamu kurumu verileri, tutanaklar, işyeri kayıtları ve SGK denetimi tespitte rol oynayabilir. 5510 m.59, 86 ve 100'deki denetim, belge ve bilgi hükümleri olayın kendi şartlarıyla uygulanır. 2026/22'nin belirli kayıtlardan hizmet oluşturma usulü, bütün denetim yöntemlerinin veya mahkemedeki hizmet tespiti sürecinin yerine geçen tek yol değildir.
Trafik tutanağı, yüze karşı tebliğ ve KADİM incelemesi
2026/22'deki özel akış, yüze karşı tebliğ edilen trafik ceza tutanakları esas alınarak yapılan tespitleri ve tespite yarar bilgi-belgeleri ele alır. Plakaya düzenlenen veya bu koşulu taşımayan her trafik cezasını aynı akışa sokarak otomatik işe giriş üretmek doğru değildir. Araç plakası, ceza tarihi veya kişinin araçta bulunması ile işyerinde hizmet akdiyle fiilî çalışma aynı tespit değildir.
Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele (KADİM) servisleri bu kayıtları inceler. Genelgenin ifadesiyle inceleme sonucunda aynı işyerinde çalıştığı tespit edilenler dışındaki kayıtlar sosyal güvenlik denetmenleri servisine gönderilir. KADİM'in kayıt incelemesi ile denetmenin fiilî çalışma araştırması aynı görev değildir. Eksik bağlantı veya belirsizlik, hizmet gününü tahminle tamamlamanın gerekçesi olamaz.
Genelge birinci paragrafa da üçüncü paragraf uyarınca denetmenler servisine gönderilecek kayıtları ayıran ibare ekler. Bu nedenle 'tutanak geldiğinde her kaydı KADİM doğrudan gün olarak işler' ya da 'KADİM hiçbir inceleme yapmadan bütün kayıtları denetmene gönderir' şeklindeki iki uç yorum da metni karşılamaz.
| Aşama | Kontrol | Çıkarılamayacak otomatik sonuç |
|---|---|---|
| Trafik kaydı | Yüze karşı tebliğ ve tespite yarar bilgi-belge | Her ceza kesin sigortasız çalışma kanıtıdır |
| KADİM incelemesi | Kişi ve aynı işyerinde çalışma bağlantısı | Bütün kayıtlar incelemesiz hizmet günüdür |
| Denetmene sevk | Genelgede sevki öngörülen kayıtların araştırılması | Sevk edildiği anda çalışma veya sahtecilik kesinleşmiştir |
| Hizmet işlemi | Fiilî çalışmanın tespit edildiği farklı tarihler | İlk ve son tarih arasındaki bütün günler hizmettir |
Kamu kurumları ve görevlilerinin kayıtlarında fiilî çalışma
Değiştirilen paragraf; kamu idarelerinden gelen bilgi-belgeleri, SGK'nın denetim ve kontrolle görevli memurlarının tespitlerini ve kamu idarelerinin denetim elemanları dışında kalan kolluk, zabıta, doktor, veteriner, mühendis gibi görevlilerin tutanaklarını kendi kapsamı içinde düzenler. Bir belgenin kamu görevlisi tarafından düzenlenmiş olması, içeriğinde çalışmaya ilişkin hiçbir tespit yokken otomatik hizmet günü yaratmaz.
Bu akışta belirleyici olan, sigortalının fiilen çalıştığının tespitidir. Genelge kapsamındaki tespitte bir gün hizmet, tutanağın düzenlendiği tarih itibarıyla ele alınır. Başka denetim veya kayıt türlerinin kanuni ispat ve süre hükümleri, bu paragrafın tek günlük yöntemiymiş gibi bütün olaylara genellenmemelidir.
Her farklı tespit günü için bir gün hizmet
Sigortalının aynı işyerinde fiilî çalışmasına ilişkin birden fazla bilgi-belge SGK'ya ulaştığında en eski tarihli tespit işe giriş tarihi olarak değerlendirilir. Aynı ay ve sonraki aylarda çalışmanın tespit edildiği her farklı gün için bir gün hizmet kazandırılır. Kayıtların aynı kişi ve aynı işyeriyle ilgili olduğu doğrulanmalıdır; farklı işyerlerinin kayıtları tek bir iş ilişkisiymiş gibi toplanmaz.
Aynı takvim gününe ait iki ayrı tutanak, aynı kişi ve işyeri için otomatik iki gün oluşturmaz. Belge sayısı ile farklı tespit günü sayısı ayrı tutulur. Bu özel işlem, tespit edilen çalışmanın gerçekliğini aramadan yalnız tarih listesinden sigortalılık üretme yöntemi değildir.
Öğretici ek örnek: aynı işyerindeki fiilî çalışma 5 Ekim'de iki belgede, 8 Ekim'de bir belgede tespit edilmiş olsun. Üç belge bulunmasına rağmen iki farklı tespit tarihi vardır; bu usulde iki gün değerlendirilir. Bu ek örnek Genelgenin resmî Örnek 15 veya 16'sı değildir; 6 ve 7 Ekim'in de otomatik hizmete dönüştüğü sonucunu vermez.
Kısmi süreli değerlendirme ve işten ayrılış tarihi
Genelge bu çoklu tespitlerden oluşan çalışma ilişkisini kısmi süreli çalışma olarak ele alır. Her ayda tespit bulunması, ayların her birinin 30 gün bildirileceği anlamına gelmez. Bu nitelendirme, gerçekte sürekli çalışmış bir kişinin itirazının ve denetiminin önünü kapatmaz; eksik bildirim yapmak için bir planlama aracı değildir.
İşe giriş, en eski tespit tarihine; ilişkinin sona erdirilmesi ise hizmet kazandırılan son güne bağlanır. Son tespit ayın ortasındaysa sırf ay sonuna kadar kayıt yok diye son gün olarak otomatik ayın sonu seçilmez. Resmî örneklerde işten ayrılış bildirgesi hizmet kazandırılan son gün itibarıyla düzenlenir; örneklerin vermediği gün numarası tahmin edilmemelidir.
Tespit bulunmayan ay ve sonraki yeni işe giriş
Tespit bulunmayan bir aydan sonra yapılan ilk tespit yeni işe giriş olarak değerlendirilir. Önceki çalışma ilişkisi, önceki dönemde hizmet kazandırılan son gün itibarıyla sona erdirilir. Bu kuralı yalnız tespitler arasında birkaç gün boşluk bulunmasıyla eşitlemeyin; metin tespit bulunmayan ayı esas alır.
Tespitsiz ay, kişinin fiilen hiç çalışmadığının her durumda kesin kanıtı değildir. Bu kayıtlara göre kurulan idari hizmet zinciri ile gerçek çalışmanın tamamı farklı değerlendirmelerdir. Süreklilik yönündeki itiraz ve diğer kanuni inceleme yolları ayrıca ele alınır.
Sürekli çalışma itirazında denetim
İlk ve son tespit arasındaki çalışmanın sürekli olduğu yönünde itiraz edilirse konu denetime sevk edilir. İtiraz, aradaki bütün günlerin otomatik kabulü değildir; aynı şekilde yalnız seyrek tespit kaydı bulunması da daha uzun fiilî çalışmanın araştırılmasını engellemez.
İtirazın ilgili kişi, işyeri ve tarih aralığı açıkça belirtilmeli; çalışma ve ödeme kayıtları somut olayla ilişkilendirilmelidir. Puantaj, bordro, banka ödemesi, görev/sefer kayıtları, iş sözleşmesi ve diğer kayıtlar fiilî çalışma araştırmasına yardımcı olabilecek pratik örneklerdir. Genelgenin saydığı kapalı bir zorunlu belge listesi veya tek başına kabul garantisi olarak sunulamazlar.
Resmî Örnek 15 — Her ay tespit var, hizmet toplamı altı gün
2026/22'deki Örnek 15, aynı kişinin aynı işyerinde Mart 2026'da 2, Nisan'da 1, Mayıs'ta 2 ve Haziran'da 1 farklı güne ilişkin tespitini kullanır. Metin tek tek ayın kaçıncı günleri olduğunu belirtmez. Aşağıdaki uyarlama ayları ve hizmet sayılarını aynen korur; tarih numarası eklemez.
| Ay | Farklı tespit günü | Hizmet günü | Giriş/çıkış işlemi |
|---|---|---|---|
| Mart 2026 | 2 | 2 | Mart'taki ilk tespit tarihinde işe giriş |
| Nisan 2026 | 1 | 1 | Yeni giriş olmadan devam |
| Mayıs 2026 | 2 | 2 | Yeni giriş olmadan devam |
| Haziran 2026 | 1 | 1 | Hizmet kazandırılan son günde işten ayrılış |
| Toplam | 6 | 6 | Dört ayın bütün günleri hizmet sayılmaz |
Resmî Örnek 16 — Mayıs boşluğu iki çalışma ilişkisi oluşturur
Örnek 16'da Mart 2026'da 2, Nisan'da 1, Haziran'da 2 ve Temmuz'da 1 farklı gün tespit edilir; Mayıs'ta tespit yoktur. Bu boş ay nedeniyle Haziran'daki ilk tespit yeni giriş olarak ele alınır. Resmî örnekte kesin takvim günleri verilmemiştir.
| Ay | Farklı tespit günü | Hizmet günü | İlişki |
|---|---|---|---|
| Mart 2026 | 2 | 2 | Birinci ilişki; ilk tespit tarihinde giriş |
| Nisan 2026 | 1 | 1 | Birinci ilişki; hizmet kazandırılan son günde çıkış |
| Mayıs 2026 | 0 | 0 | Bu kayıtlarda tespit bulunmayan ay |
| Haziran 2026 | 2 | 2 | İkinci ilişki; ilk tespit tarihinde yeni giriş |
| Temmuz 2026 | 1 | 1 | İkinci ilişki; hizmet kazandırılan son günde çıkış |
| Toplam | 6 | 6 | Birinci ilişki 3 gün, ikinci ilişki 3 gün |
İşverenin belge, prim ve bildirim sorumlulukları
Genelge, işverenin önceden yerine getirmesi gereken yükümlülüklerini kaldırmaz. 5510 m.8 uyarınca işe giriş, genel kural olarak çalışmaya başlamadan önce bildirilir; kanuni istisnalar kendi koşullarıyla incelenir. İşyeri tescili m.11, işten ayrılış m.9, kayıt ve prim-hizmet belgeleri m.86 kapsamındadır. SGK'nın bir kayıtla daha sonra karşılaşması, işverenin normal bildirim tarihini o güne ertelemez.
Tespit edilen hizmetler için doğru işyeri sicili, ilgili dönem, gerçek ücret ve prime esas kazanç ile belge türü birlikte kontrol edilir. Eksik/ek/iptal bildirim işlemleri SGK kaydı ve usulüne göre yürütülür; sadece sistemde tarih değiştirerek çalışma ve ücret gerçeği yeniden yazılamaz. Primlerin tahakkuk ve ödenmesi m.88, gecikme sonuçları m.89 çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.
İdari tespitteki hizmet günleri ile ödenecek toplam prim veya ceza aynı sayı değildir. Genelgedeki altı günlük örnekten ücret, PEK, prim oranı ve gecikme süresi bilinmeden tek bir para borcu hesaplanamaz.
İdari para cezası, teşvik ve diğer sonuçlar
5510 m.102'de işe giriş, işyeri ve prim/hizmet belgeleri ile kayıt yükümlülüklerine ilişkin farklı fiil ve bentler bulunur. Tespit yöntemi, belge, süre, sigortalı/dönem ve tekrar koşulları değerlendirilmeden 'her trafik tutanağına aynı ceza' denemez. 2026/22 yeni bir sabit TL trafik-sigorta cezası tarifesi koymaz; doğrulanmamış parasal ceza rakamı verilmemiştir.
Kayıt dışı çalışmanın teşvik/indirim ve destek bakımından sonuçları ilgili uygulamanın kendi hükmüyle incelenir. 5510 Ek 14'ün uygulandığı hâllerde ilk/tekrar tespit, süre ve istisnalar ayrıca önemlidir. 'Bütün teşvikler her durumda bir yıl kesilir' veya 'prim ödendiğinde bütün yaptırımlar silinir' gibi koşulsuz sonuç çıkarılamaz.
İşverene yöneltilen işlem, tebliğ ve başvuru süreleri belge bazında izlenmelidir. Trafik cezasının kendisine itiraz ile SGK'nın sigortalılık, prim veya idari para cezası işlemlerine başvuru aynı işlem değildir; biri için işlem yapmak diğerinin süresini kendiliğinden korumaz.
İşveren ve mali müşavir kontrol listesi
Amaç, kayıtların gerçek çalışmayla eşleşmesini sağlamaktır; yalnız tutanaklardan tahmini bir çalışma takvimi üretmek değildir.
- Kişi kimliği, doğru işveren/işyeri sicili ve belgenin hangi çalışmayı tespit ettiğini eşleştirin.
- Trafik kaydında yüze karşı tebliğ ve tespite yarar bilgi-belge koşulunu kontrol edin.
- KADİM incelemesi ile denetmen sevkini ayrı süreç durumları olarak izleyin.
- Aynı güne ait mükerrer belgeleri ayıklayın; farklı günleri ay bazında listeleyin.
- İlk ve son tespiti, tespitsiz ayı ve sonraki yeni giriş gereğini belirleyin.
- Fiilî süreklilik iddiasını ve bunu destekleyen kayıtları saklayın; itiraz varsa denetim sürecini takip edin.
- İşe giriş/çıkış, aylık prim-hizmet verileri, ücret ve PEK kayıtlarını karşılaştırın.
- Tahakkuk, prim, gecikme, ceza ve teşvik sonuçlarını farklı başlıklarda kontrol edin.
- İnşaat dosyasında asgari işçilik, kısmi ilişiksizlik ve iş bitimi sonrası denetim kurallarını bu trafik tespiti usulüyle karıştırmayın.
Sık sorulan sorular
Trafik cezası varsa kişi otomatik sigortasız çalışan mı sayılır?
Hayır. 2026/22'deki akışta yüze karşı tebliğ, KADİM incelemesi, işyeri bağlantısı ve fiilî çalışma tespiti önemlidir. Her trafik cezası tek başına kesin çalışma kanıtı değildir.
KADİM ile sosyal güvenlik denetmeni aynı görevi mi yapar?
Hayır. KADİM ilgili kayıt ve belgeleri inceler. Genelgede aynı işyerinde çalıştığı tespit edilenler dışındaki kayıtların denetmenler servisine gönderilmesi öngörülür; denetim ayrı süreçtir.
Aynı gün iki tutanak varsa iki gün hizmet mi oluşur?
Aynı kişi ve aynı işyeri bakımından aynı takvim günü otomatik iki kez sayılmaz. Belgeler ile farklı tespit tarihleri ayrılır; fiilî çalışma tespiti gerekir.
İlk ve son tespit arasındaki bütün günler hizmet olur mu?
Bu özel usulde otomatik olmaz. Çalışmanın tespit edildiği her farklı gün için bir gün değerlendirilir; sürekli çalışma itirazı varsa denetime sevk edilir.
İşe giriş tarihi hangisidir?
Aynı işyerindeki ilgili çoklu tespitlerde en eski tespit tarihi esas alınır. Tespit bulunmayan ay sonrası ilk tespit ise yeni işe giriş olarak değerlendirilir.
Tespitsiz aydan sonra ne yapılır?
Önceki ilişki hizmet kazandırılan son gün itibarıyla sona erdirilir; sonraki ilk tespit tarihinde yeni giriş değerlendirilir. Resmî Örnek 16'daki Mayıs boşluğu bu durumu gösterir.
Her ay tespit varsa 30 gün hizmet mi bildirilir?
Hayır. Örnek 15'te dört ayın her birinde tespit olmasına rağmen 2 + 1 + 2 + 1 olmak üzere altı gün hizmet vardır; ilişki kısmi süreli olarak ele alınır.
Sürekli çalışıldığı söylenirse aradaki günler hemen eklenir mi?
Hayır. İlk ve son tespit arasındaki çalışmanın sürekli olduğu yönündeki itiraz denetime sevk edilir. Sonuç somut çalışma ve kayıt incelemesiyle belirlenir.
Genelge tek bir sabit ceza ve teşvik kaybı mı getiriyor?
Hayır. Ceza için 5510 m.102'deki ilgili fiil ve bent, teşvik için kendi düzenlemesi ve uygulanıyorsa Ek 14'ün koşul/istisnaları ayrı incelenir. Trafik cezası ile SGK yaptırımı da aynı işlem değildir.
Kaynak ve uygulama notu
Esas alınan metin SGK'nın 19.10.2026 tarihli ve E-26658445-045.99-152153364 sayılı 2026/22 Genelgesidir. TÜRMOB bu SGK belgesinin arşiv sağlayıcısıdır; belge TÜRMOB tarafından çıkarılmış yeni bir düzenleme gibi sunulmamıştır. Resmî örneklerdeki aylar ve hizmet sayıları korunmuş, bulunmayan gün numaraları eklenmemiştir.
29.10.2026 tarihli kontrolde 5510'un ilgili hükümleri resmî UYAP Mevzuat metniyle karşılaştırılmıştır. Bu rehber genel bilgilendirmedir; somut tespit, tebliğ, itiraz ve fiilî çalışma koşulları dosya bazında incelenmelidir.